Kultura

Loraldia erakusketa Zelaieta zentroan

LORALDIA ELKARTEA
LORALDIA ESKOLA
TTIPIA PROIEKTUA

Loraldia Elkarteak, udaberrian Bilbon egiten duen festibalaz gain, kultura, bizitzaren erdigunean kokatzeko, beharrezko dugun trasmisioa helburu duen LORALDIA ESKOLA-ren ERAKUSKETA bat inauguratu berri du Zornotzan.

Zornotzako, Andra Mari Ikastolako HH5 urteko haurrek sortutako artelanak daude ikusgai, TTIPIA ERAKUSKETAN.

Udazkenean, ikastolan TTipia proiektuaren bitartez ezagututako 4 artista plastikoren adierazpide artistikoan oinarrituz (EIDER EIBAR Ilustratzailea, AINHOA ORTELLS margolaria, ELENEA MENDIZABAL eskultorea eta ERIZ MORENO argazkilaria), esperimentaziotik, jolastuz eta sormenez, artelan ikusgarriz osatutako erakusketa bat osatu dugu.

Urtarrilaren 11tik 30era egongo da ikusgai, Zornotzako Zelaieta Zentroko erakusketa aretoan.

Haurrek, egitasmo honen bitartez, sentipenak adierazteko kulturak betetzen duen paperaz ohartu dira, baita erakargarritasun kulturalaren indarraz jabetu ere. Ea guk ere, gure ondorengoen bide bera hartzen dugun, eta kultura gure bizitzen erdigunean jarri eta bizi egiten dugun.

Gonbita luzatuta geratzen da…

Elirale konpainiaren dantza garaikidea eta La Baldufaren umeentzako “Safari” obra, 2021eko lehen kultura hitzorduak

– “O!” antzeslanak dantza garaikideko kupula mugikor batean sartzeko, bakarkako batez gozatzeko eta bizitzaren zikloaren inguruan bidaia abstrakto bat egiteko gonbitea luzatzen digu.
– La Baldufa konpainia kataluniarraren “Safari” obrak bullying-a bezalako gai konplexua jorratzen du.

Amorebieta-Etxanoko kultura eskaintzak ekidin ezineko bi antzerki emanaldirekin agurtuko du 2021a. Alde batetik, Urtarrilaren 2an, larunbatean, dantza garaikideko Elirale konpainiak “O!” bere ikuskizun berria aurkeztuko du Zornotza Aretoan lau saio ezberdinetan, 12:30/16:00/17:30/19:00.

Pantxika Telleriaren koreografian oinarrituta, Oihan Indart dantzariak egiten du dantza argi eta itzalekin jolasean. Iparraldetik datorren proposamen artistiko honek, dantza garaikideko kupula mugikor batean sartzeko, bakarkako batez gozatzeko eta bizitzaren zikloaren inguruan bidaia abstrakto bat egiteko gonbitea luzatzen digu; espazio zirkular bat non mugimenduak eta kantu tradizionalak inguratzen eta hunkitzen gaituzten. Horretarako, Pantxika Telleria koregrafoak bere jestual abstraktua edukitzaile batetan babesten du. Hurbiltasun horretan, 3 urtetik gorako ikusleak dantza bizi ahalko du. Koreografoak berme erritmikoei esker ikusleari dantza entzunarazi nahi dio ahots kantatuaren laguntzarekin.

Beste alde batetik, urtarrilaren 3an, igandean, Zonotza Aretoan 17.00etatik aurrera, La Baldufa antzerki konpainia kataluniarra bullying-a bezalako gai konplexua txikienei islatzen saiatuko da “Safari” obrarekin. Ramón Molins-ek zuzendutako antzerki honetan, Piñotek eta Calabacinek sabanan murgilduta ikusi duten gatazka azaltzen digute; lehoiaren desagertze misteriotsuaren berri ematen zien albistea jaso ondoren joan dira hara. Ikerketa lanetan, jirafa, tximua, elefantea, krokodiloarekin hitz egin dute… eta abentura betean, lehoiarekin topo egiten dute, burumakur eta pentsakor, orro egiten ez dakiena. Auzia konpontzeko eta hari laguntza emateko borondate sendoarekin, Baldufako ikertzaile ausartak atsekabe horren arrazoiak zein diren jakiten saiatuko dira.

Txikienei zuzendutako ikuskizun honetan, bullying-a bezalako gai konplexu bat jorratzen da. Haurrek krokodiloaren eta lehoiaren portaeratik uler ditzakete beren mehatxuak, baita jirafaren, tximuaren eta elefantearen portaeratik ere. Ekosistema hori guztia islatuko duen espazio erakargarri bat lortzeko, bitan banatzen den eszenografia batekin jolasten da.

Ekitaldi bietarako sarrerak sarrerakzornotzaaretoa.com web-orrialdean edo Zornotza Aretoko leihatilan bertan egongo dira salgai

SACZ Idazlan lehiaketa 2021

Aurten, nahiz eta zoritxarrez egoera berezi bat bizi, Sociedad Artístico Cultural Zornoza-k ez dau izan nahi urtero Zornotzako ikasleentzako antolatzen dauan Idazlan Lehiaketa bertan bera itxi.
Horrela, eta herrian dagozan 6 ikastetxeen partaidetzarekin (Andra Mari Ikastola, Karmelo Ikastetxea, Karmengo Ama Ikastetxea, Larrea Ikastetxea, Lauaxeta Ikastola eta Urritxe Institutoa) , XXI. edizioak aurrera egin dau.
Idazlanak abenduaren 4-n aurkeztu behar ziran eta guztiak hasiera berdinari helduta gai librea jorratu ahal zuten. Aurten istorioen hasiera honako hau izan da: “Paseatzen ari ginela, gau hartako mutila ikusi dut. Berak ikusi nau, hobeto esanda”


Eta ikasleak eman daben erantzuna primerakoa izan da. 3 mailatan sailkatutako lehiaketan 259 ikasle parte hartu dabe: 11 urte arteko mailan 134 ikasle, 51 ikasle 12 eta 14 urte bitartekoan eta, azkenik, 74 ikasle 15 eta 18 urte bitarteko mailan.
Epaimahai lanetarako Zornotzako Barnetegiko ikasle talde baten laguntza izan dogu.
Idaztea eta Literatura modan ez dagozala esaten dan garai honetan, SACZ-rentzako goraipatzekoa da Zornotzako erakunde ezberdinen laguntzarekin edizio berri bat aurrera ateratzea eta ikasleek emon daben erantzuna.
Aurten egongo ez dana sari banaketa ekitaldia izango da eta maila bakoitzean saritutako bi lanen idazleak bakarka jasoko dabe saria.
➢ 11 urte arteko maila:
• Lehen saria: Izaro Pagaldai Aburto. “Erlojua”.
• Bigarren saria: Aiala Bilbao Olabarri. “Betirako lagunak”.
➢ 12 eta 14 urte bitarteko maila:
• Lehen saria: Ane Bilbao Olabarri. “Bai, merezi izan du”.
• Bigarren saria: Eneko Pérez Salazar. “Gau hartako mutila”.
➢ 15 eta 18 urte bitarteko maila:
• Lehen saria: Naia Gallastegi Larrinaga. “Zimeltasuna”
• Bigarren saria: Aiora Arregi. “Arimen gaua”

‘IZURDEEN LEKUA’, MIKEL URDANGARINEN LAN BERRIA

Ohartu al gara zeinen garrantzitsua den musika sortzea pandemia garai honetan?

“Bizitza karratu hauek desorekatzeko eta konpentsatzeko… oso beharrezkoa dugu musika”

Garai gogorrenetan ere, musikaren sorkuntza eta indarra bidelagun hartuta, bestelako mundu batera joko dugu Mikel Urdangarinen lan berriari esker, nora eta ametsen mundura. Musikak hainbat gaitasun hartzen eta jorratzen ditu bere baitan, horien artean, lasaitzearena, distraitzearena, bidaiatzearena eta hizpide dugun legez, amestearena ere.

“Akaso, itxialdi honetan, musikak beste toki bat hartu dau geure bizitzetan, baina, nik uste, errealitate baten isla dala, benetan, musikak eta kulturak, oro har, gure bizitzetan oso leku handia eduki baitute beti. Itxialdian, berriz, anplifikatu egin da hori eta bozgorailua beste tamaina batekoa izan da. Hala ere, nik uste hau guztia ere pasa egingo dela eta kulturak gure bizitzan izan duen tamaina hori izaten jarraituko duela; seguruenik, ez gehiago ez gutxiago, desira bai gehiago balitz eta pandemiarik gertatu beharko ez balitz hortaz jabetzeko, izan ere, bizitza karratu hauek desorekatzeko eta konpentsatzeko… oso beharrezkoa dugu musika”, azaldu digu Mikel Urdangarin zornotzarrak.

“2020ko maiatzean, geure uretan, ur zabaletan, … “ horrela diote disko berriari izena ematen dion “Izurdeen lekua” abestiaren hasierako hitzek. Zer helarazi nahi du, ordea, Urdangarinek esamolde hauekin? Nolatan itsas animali berezi hau abiapuntu? Argi du Mikelek, metafora bati erreferentzia eginez, zergatiaren berri eman digu, eta adi, Zornotza, ez da ahuntzaren gauerdiko eztula-eta.

“Martxoan etxean gordetzea tokatu zenean, urte hauetan horrenbeste prestatu izan dudan pianoaren bira bertan behera utzi behar izan nuen eta aldartea ere ez zen onena izan, ez bainuen sortzeko indar handirik”, zorionez, ordea, apirila eta maiatza inguruan, indarrak piztu eta sortzeko gogo hori berreskuratu zuela diosku Mikelek. “Pizkunde hori iritsi zen une berean, izurdeak ere geure kostaldera iritsi ziren, Ondarrure, Zarautzera, … eta bisita hori ospatu egin genuen, animaliek aspaldiko askatasuna berreskuratu baitzuten; hain zuzen ere, izurdeen bisita hori izan zen mentalki zer kontatu nahi nuen kokatzeko gakoa, galdutako hori gogorarazten baitigu izurdeen bisitak”.

Ez pentsa, ordea, Urdangarinek hitzak eta melodiak oharkabean sortzen dituenik.

Pandemia hasi zenetik, azken hiru urteetan zeraman dinamika berari segida eman zion abeslari zornotzarrak, alegia, goiz eta arratsalde pianoa jo eta tarteka ohiko bizimodua egin -kirola eta aisialdia-. “Azken urteotan, diziplina handia izan dot pianoa jotzerako orduan”. Itxialdia iritsi bezain pronto, ordea, ordura arte prestatzen nenbilen diskoa zalantzan jarri neban”, adierazi digu Urdangarinek.

Ez da ohikoa izaten musikariek euren une txarren inguruan hitz egitea, askotan sorkuntza berez datorkiela uste baitugu eta horri heldu nahi diogu, izan ere, Mikelen buruhausteak zeintzuk diren jakin nahiko genuke, lan honek atzean duen prozesu eta melodia hobe ulertu ahal izateko. “Ez genekien hurrengo hilabeteetan geure lanak aurkezteko zer nolako egoera izango genuen, beraz, disko bat egin, bai, baina zertarako? Eukiko dogu non jo? Eukiko dogu noren aurrean jo? Erantzun horiek gabe oso zaila zen aurrera egitea, baina azkenik, pandemia batek geldiarazi ezin gaituela pentsatu eta apustu egitea erabaki genuen, atzeratuz gero ez baitzen disko hau izango, disko honi garai hau tokatzen baitzaio”, hortaz, uztailetik irailera bitartean produkzio lan potentea burutu zuen bere eguneroko konstante horri men eginez eta jarraipena emanez.

Ama izan du bidelagun, bizitzan bertan moduan, lan berri honetan ere. Bere presentzia modu biderkatuan sentitu izan du bizitzan, eta, era berean, disko honetan ere, “ezin izan dut ebitatu, holan suertatu da eta holan bizi izan dot, eta gauza askori kantatzen diodan arren, bera izan da ardatza”:

Emanaldiak, Durangoko (ez) azoka eta biziraupena

Gogor astindu du kultura pandemiak. “Kultura segurua da” oihartzuna lau haizetara zabaltzen saiatu izan dira egile, aktore eta musikariak, hala ere, murrizketek, neurriek eta beldurrek ez dute zabalkunde horretan lagundu, mugak muga egoera horrelakoa baita egun. Urdangarinek, ordea, urtea salbatu egin duela diosku, hainbat emanaldi erori egin diren arren, zorionez, beste batzuk sortu izan direlako, eta segur aski, zorte kontua ere izan dela aitortu digu, hala ere, berak zortea eduki izanak “ez du kentzen aurtengo errealitatea benetan latza izan denik, batez ere, kulturaren munduan”. Bere hitzetan, beti ospatu omen du emanaldi bakoitza, “sekula ez dut normalizatu emanaldiena, opari bat iruditzen baitzait bakoitza eta orain akaso sentipen hori handitu egiten da”. Gainera, musukoaren harresia gainditzea lortu dugula dio eta kontzertuetan sortzen den magia horren bila joan direla eta eman izan dala; beraz, alde horretatik oso pozik agertu da zornotzarra.

Durangoko Azokaren inguruan berba egitean, ez ohiko fenomenoa dela azaldu digu, euskal kulturarekiko atxikimendu hori ez baita beste inon ematen, ez behintzat eskala horretan, baina, daramagun urte petralaren ondoren, Durango ere petraltasun horretik ezin ihes eginda aritu dela adierazi digu. Hala edo nola ospatu izana arrakasta handia izan dela dio, eta, desirak desira, “datorren urtean, betiko Durango hura geure begiekin ikustea espero dot”. Bitartean, jarrai dezagun, bada, Mikel Urdangarinen musikaren bidez ametsen mundu horretara bidaiatuz eta sorkuntzaren alde egiten dugun era berean, geure egunerokoan musikaren magia geure buruari eskainiz eta oparituz.

Amaia Larruzea Motxobe

“Ederriko”. Kontau behar dot

Karmelo Uriartek liburu ederra idatzi du. Bere biografia. Lurrari, etxeari, familiari estu lotua, errotua; idatzi ere errotik idatzi du, eta lerro artean indar handia gordetzen duen liburua izan da horren emaitza. Zeregin horretan Xabier Amuriza izan du bidelagun, eta hona Amurizak zer dioen:
“Karmeloren bizitzako pertsonak guztiz egiazkoak dira. Eta aldi berean, fikziozko pertsonaiak emoten dabe. Animaliak eurak be pertsonaia bihurtzen dira. Eta pertsonaia guztiak –gogorretik, bigunetik, zelebretik inpresino indartsua eragiteko moduan karakterizauta agertzen jakuz”.
Liburua argitaratzeko beste bidelagun bat ere izan du, Labayru Fundazioa, hain zuzen ere. Biografiak saileko argitalpenen artean sartu dute. Zer esanik ez, liburua bizkaiera dotorean dago idatzita.
Karmelok berak liburuaren kontrazalean hau dio: “Liburu hau idazten ausartzea esperientzia eder eta gozagarri bat izan da”. Beraz, animatu eta gozatu zuek ere liburu honekin.

www.amorebieta.com – Hilero Zornotzan © 2020

Ir arriba.